За планинското трчање 2018-03-07T20:15:42+00:00

ЗА ПЛАНИНСКОТО ТРЧАЊЕ

Трчање во планина (Trail running, Mountain running, Fell running, Ultramarathon running) е организиран спорт кој се состои од трчање или пешачење по обележани (маркирани) планинарски патеки. Се разликува од трчањето по асфалт (низ град, по улица) или тартан (на атлетска стаза) по тоа што генерално, се трча по планинарски патеки и шумски патишта, низ ридско-планински терен каде што се прават поголеми искачувања и спуштања во смисла на денивелација.

Должините на трките може да варираат од 5 km до 100 милји (160 km) и повеќе. Многу познати трки кои изискуваат долготрајни подготовки се и трки каде што учествуваат елитни натпреварувачи (од светски ранг) и имаат ултрамаратонска должина од 160км со вкупна денивелација од 10,000 метри (за споредба Полиција – Врв Водно е 5 км со 800 м денивелација). Но не секоја трка може лесно да се спореди со друга бидејќи релјефот, теренот т.е. подлогата, временските услови и други фактори значително влијаат секое трчање да претставува уникатно искуство.

На секои 5км до 15км во текот на секоја трка а во зависност од нејзината должина и тежина, се поставуваат Окрепни станици кои ги снабдуваат тркачите со храна и течности. На овие станици (истовремено се нарекуваат и Контролни Точки) има и официјални лица задолжени од организаторот да го мерат времето на поминување но и медицински лица, спасители во планина, физиотерапевти и секако навивачи – публика од локалното население и пријателите на самите учесници.

Повеќето трки се состојат од една етапа односно времето на учесниците се мери постојано од старт до цел вклучувајќи ги паузите што се прават на окрепните станици. Временските лимити за некои од најдолгите трки изнесуваат и до 40 часа. Меѓутоа, постојат и повеќедневни настани на кои покрај храна и вода, организаторот обезбедува сместување и логистика меѓу етапите. Најпозната таква трка е Marathon des Sables низ пустината Сахара во Мароко која се одржува од 1986 година.

Во планинските трки бројот на учесници значително е помал а најчесто и е лимитиран во споредба со градските маратони. Постојат повеќе причини за ова: тесните планински патеки, регулациите во националните паркови (каде што и најчесто се организираат планинските трки), еколошки и безбедносни аспекти. Постојат многу популарни трки меѓу кои најпознати и најелитни се Ultra-Trail du Mont-Blanc во Европа или the Western States Endurance Run во САД со ограничен број на учесници поради огромниот интерес.

Бројот на тркачи во планина расте од година во година, имено во САД во периодот од 2006 – 2012 година се зголемил од 4.5 милиони на повеќе од 6 милиони. Исто така, бројот на организирани трки во планина вртоглаво се зголемува секој година. Само во календарот на Меѓународната Асоцијација за Трчање во Планина (ITRA) има повеќе од дваесетина настани за време на секој викенд од годината http://i-tra.org/page/290/Calendar.html.

При споредбата на предностите на планинското трчање со трчањето по асфалт, тркачите често го издвојуваат смирувачкиот ефект што го има шумската/планинската средина и тоа дека трчањето во природа предизвикува помалку стрес на мускуло-скелетниот систем. Токму оваа преселба на активностите во природа јасно се забележува по драстичното зголемување на бројот на учесници на планинските трки, крос-кантри маратоните, триатлоните и авантуристичките трки во последните пет години низ светот.

Трките во планинско трчање се организираат скоро во секоја држава и на сите континенти. Поради релативно кратката историја на планинското трчање како организиран спорт постојат само неколку етаблирани организациски тела. На пример, во САД the American Trail Running Association е основана во 1996 година да ги претставува сите трки организирани во Америка. Европската International Trail Running Association (ITRA) е основана во 2013, и е признаена од Меѓународната Атлетска Федерација во 2015.

ТРЕКС е полноправен член на ITRA од 2014 година.